2022, Cilt 9, Sayı 1, Sayfa(lar) 010-016
Hemodiyaliz Hastalarının Fiziksel Aktivite Düzeyleri, Algılanan Egzersiz Yararları, Engelleri ve İlişkili Faktörler
Birgül VURAL DOĞRU1, Kadriye SAYIN KASAR2
1Dr. Öğr. Üyesi, Mersin Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Mersin, Türkiye
2Dr. Öğr. Üyesi, Aksaray Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Aksaray, Türkiye
Anahtar Sözcükler: Engel, fiziksel aktivite düzeyi, hemodiyaliz, hemşirelik, yarar

Amaç: Çalışmanın amacı, hemodiyaliz hastalarının fiziksel aktivite düzeyleri, algılanan egzersiz yararları ve engelleri ile ilişkili faktörlerin belirlenmesidir.

Gereç ve Yöntem: İlişkisel tipteki bu çalışmanın örneklemini, Ekim-Aralık 2019 tarihleri arasında İç Anadolu ve Akdeniz bölgesinde bulunan iki kurumun diyaliz ünitesinde tedavi alan 101 hasta oluşturmuştur.

Bulgular: Egzersiz Yararları ve Engelleri Ölçeği toplam puan ortalaması 62.47±10.60’dir. En sık algılanan egzersiz faydaları kas atrofisini önlemek ve yaşam kalitesini arttırmak iken; en sık görülen egzersiz engelleri ise egzersiz susatabilir ve yorgunluktur. Hastaların fiziksel aktivite düzeyleri ile Egzersiz Yararları ve Engelleri Ölçeği alt boyutları ve toplam puanı arasında pozitif yönde zayıf ilişki bulunmuştur (sırasıyla r=0.415, 0.404, 0.487; p <0.001). Hastaların yaşı ile Algılanan Egzersiz Yararları alt boyutu arasında negatif yönde zayıf (r=-0.368, p<0.001), Egzersiz Engelleri alt boyutu ve toplam ölçek puanı arasında ise negatif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur (r=0-.529, p<0.001; r=-0.536, p<0.001). Beden kitle indeksi ile Egzersiz Engelleri ve Yararları alt boyutu ve toplam ölçek puanı arasında negatif yönde zayıf ilişki bulunmuştur (sırasıyla r=-0.248, p=0.013; r=-0.284, p=0.004; r=-0.301, p=0.002).

Sonuç: Hemodiyaliz tedavisi gören kronik böbrek hastalarının fiziksel aktivite düzeylerinin sağlığı korumak için yeterli olmadığı belirlenmiştir. Hastaların algıladıkları egzersiz yararları, egzersiz engellerinden daha yüksektir. Hastaların bireysel toleransına göre fiziksel aktivite düzeylerinin arttırılması ve egzersizde algıladığı engelleri aşmak için bireye özgü müdahalelerin geliştirilmesi önerilmektedir.